"การตีความหมายคำอุปมาเปรียบเทียบเรื่องแกะ"

"การตีความหมายคำอุปมาเปรียบเทียบเรื่องแกะ"

การเข้าใจพระคัมภีร์ผิดที่มากที่สุดเรื่องหนึ่งคือเรื่องคำเปรียบเทียบหรือคำอุปมาต่างๆ มักถูกตีความเกินเลยไปกว่าวัตถุประสงค์ของผู้เขียน ในที่นี้ขอยกตัวอย่างหนึ่งคือคำเปรียบเทียบเรื่องแกะกับผู้เลี้ยง

ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจว่าผู้เขียนใช้แกะมาเป็นการเปรียบเทียบเฉพาะบางแง่เท่านั้น ไม่ใช่เป็นแกะไปเสียทุกแง่ 

อย่างแรกที่มักถูกเข้าใจผิดคือ ผู้เขียนพระคัมภีร์เมื่อพูดเรื่องแกะกับผู้เลี้ยง (โดยเฉพาะ ยน. 10:1-21 "ผู้เลี้ยงแกะ" ที่ดี) ต้องการจะเน้นในแง่ที่ว่าผู้ที่มีหน้าที่ดูแลผู้เชื่อต้องพยายามดูแลเสริมสร้างผู้เชื่อในความดูแลของตนอย่างดีที่สุด แต่หลายคนตีความพระคัมภีร์เลยเถิดไปว่า ผู้เชื่อที่เราดูแลต้องอยู่ภายใต้สิทธิอำนาจของเราผู้เลี้ยง เชื่อฟังเรา และเป็นของเรา ตลอดไป 

ที่ถูกต้องคือ เมื่อเราเรียกหรือถือว่าใครเป็น "แกะของเรา" ต้องเป็นการเน้นถึง "หน้าที่ความรับผิดชอบ" ที่เราต้องมีต่อเขา แต่ไม่ใช่เน้นถึง "สิทธิความเป็นเจ้าของ" ที่เรามีต่อเขา พระคัมภีร์ไม่ได้บอกว่าเรามีสิทธิอย่างนั้นเลย

สิ่งที่มักเข้าใจผิดอย่างที่สองคือ บ่อยครั้งเมื่อเราเรียกผู้เชื่อว่าแกะ ก็ทำให้เราทึกทักเลยเถิดว่าเขาเป็นแกะจริงๆที่มักว่ากันว่าแกะเป็นสัตว์ที่โง่ ดื้อ สายตาสั้น และดูแลตัวเองไม่ได้ นี่ก็เป็นการตีความเลยเถิดกว่าวัตถุประสงค์ของผู้เขียนพระคัมภีร์ ที่จริงแล้ว ผู้เชื่อทุกคนล้วนเป็น "มนุษย์" ที่มีสิทธิเสรีภาพในตนเอง และมีสติปัญญาความสามารถ ซึ่งอาจพัฒนาเติบโตไปได้ไกลกว่าตัวผู้เลี้ยงเองเสียอีก

ฉะนั้น เมื่อจะเรียกว่าใครเป็น "แกะ" ต้องเข้าใจด้วยว่าแกะที่ว่านี้ยังไงก็เป็นคนเหมือนเรา เขามีสิทธิในตนเองเหมือนเรา เขาเป็นของพระเยซูเหมือนเรา ซึ่งแปลว่าเขาต้องรับผิดชอบกับพระเจ้าโดยตรงเองเหมือนเรา 

และที่สำคัญ เขาไม่ได้ด้อยกว่าเราเลย...ถ้าเราไม่ทำให้เขาเป็นอย่างนั้น

การตีความหมายเลยเถิดยังมักรวมไปถึงเรื่องอื่นอีกเช่น "แกะต้องฟังเสียงผู้เลี้ยง" ซึ่งแทนที่จะตีความว่าหมายถึงเสียงพระเยซูก็กลายเป็นเสียงของเรา 

ยิ่งเมื่อพระคัมภีร์พูดถึง "คอกแกะ" ก็ไปตีความเลยเถิดอีกว่าแกะต้องอยู่ในคอก ห้ามเป็น"แกะนอกคอก" แปลว่าห้ามอิสระ ห้ามมีวิญญาณเสรี ต้องมีการปกคลุม ฯลฯ และต้องอยู่คอกใครคอกมัน ห้ามย้ายคอกห้ามไปหลายคอก ที่จริง "คอก" ที่ว่านี่เป็นคำเปรียบเทียบที่หมายถึงการอยู่ในพระเยซูเท่านั้น (หมายเหตุ: ยังมีปัญหาอีกว่า คำว่า "แกะของคอกอื่น" ที่พระเยซูตรัสในพระคัมภีร์ตอนนี้ด้วย หมายถึงอะไรแน่ ซึ่งคาทอลิกกับโปรเตสแต๊นท์ตีความหมายไม่เหมือนกัน คงต้องพูดกันในโอกาสต่อไป) 

เรื่องการตีความคำเปรียบเทียบเลยเถิดยังมีอีกมาก เราต้องเข้าใจว่า การที่ผู้เขียนพระคัมภีร์ใช้คำเปรียบเทียบแบบนี้ก็เพื่อเปรียบเทียบบางแง่บางมุมเท่านั้น และเล่าแบบนี้เพื่อให้เห็นภาพชัด จะได้เข้าใจง่ายขึ้นและเกิดความรู้สึกกระทบใจมากขึ้น แต่ไม่ได้ให้เปรียบเทียบว่าเหมือนกันไปเสียทุกแง่มุม 

หากจะเปรียบเทียบให้สมจริงทุกแง่ คงต้องพูดเรื่องการซื้อขายแกะ กินแกะ และฆ่าแกะด้วย